Anty – Wystawa, czyli Wystawa Popularna

Uparcie wracam do mojego Infernum, aby rzucić ostatnie
spojrzenie na to „pole walki”.
Jeśli finał mojego obrazu „Wnętrza – Infernum” oznaczał
klęskę, jeśli każde moje działanie – tworzenie zamieniało
się w bezruch, w formę „skończoną” i martwą,
czy nie należałoby OBRAZ OPU¦CIĆ?
LUB ZREZYGNOWAĆ Z TYCH DZIAŁAŃ, RODZĄCYCH FORMY MARTWE?
To znaczy stworzyć coś, co by nie było materialnym
zadrażnianiem obrazu.
PUSTKA…
ZERO…
ŚMIERĆ…
Wyjmuję z mojej „szafy pamięci”, wyblakły tekst:
MANIFEST ANTY-WYSTAWY. Rok 1963.
DZIEŁO SZTUKI,
WYODRĘBNIONY UKŁAD,
UNIERUCHOMIONY
I ZAMKNIĘTY
W STRUKTURZE I SYSTEMIE,
NIEZDOLNY DO ZMIAN I ŻYCIA
JEST ILUZJĄ TWÓRCZOŚCI.

"Wystawa Popularna", Galeria Krzysztofory w Krakowie 1963, fot. Tadeusz Chrzanowski

„Wystawa Popularna”, Galeria Krzysztofory w Krakowie 1963, fot. Tadeusz Chrzanowski

 

WŁAŚCIWOŚCIĄ TWÓRCZOŚCI
JEST STAN PŁYNNY,
ZMIENNY,
NIETRWAŁY,
ULOTNY I BEZ KOŃCA
JAK SAMO ŻYCIE.

NALEŻY UZNAĆ ZA TWÓRCZOŚĆ
WSZYSTKO TO, CO JESZCZE NIE STAŁO SIĘ
TZW. DZIEŁEM SZTUKI,
CO JESZCZE NIE ZOSTAŁO UNIERUCHOMIONE,
CO ZAWIERA BEZPOŚREDNIE IMPULSY ŻYCIA,
CO NIE JEST JESZCZE „GOTOWE”,
                                 „URZĄDZONE”:
NOTOWANIA PALĄCYCH PROBLEMÓW,
IDEI,
ODKRYĆ,
PLANY,
PROJEKTY,
KONCEPCJE,
PARTYTURY,
MATERIAŁY,
POBOCZNE DZIAŁANIA.
WSZYSTKO TO POMIESZANE
(A DO DZIŚ SZTUCZNIE ODDZIELANE)
Z MIAZGĄ ŻYCIA:
FAKTY,
WYPADKI,
OSOBY,
LISTY, GAZETY, KALENDARZE,
ADRESY, DATY,
MAPY, PODRÓŻNE BILETY,
SPOTKANIA…

 

Jakbym to pisał dzisiaj!
Jasne?

 

Tadeusz Kantor, „Komentarze intymne”, 1986-88, maszynopis Archiwum Cricoteki, s. 11-12.

 

Bez tytułu, z serii "Informel ku figuratywności", lata 60., własność prywatna

Bez tytułu, z serii „Informel ku figuratywności”, lata 60., własność prywatna

Po raz pierwszy
poczułem silnie
to pojęcie:
Nic.
Cała niezmierzona rzeczywistość życia
była pełna zjawisk
które każdej chwili
mogły stać się
dziełami sztuki.
Poczułem się
Wielkim Panem
tego
N I C Z Y J E G O  terenu.
DALEJ JUŻ NIC!

 

Tadeusz Kantor, „Komentarze intymne”, 1986-88, maszynopis Archiwum Cricoteki, s. 13