Otwarcie nowej Cricoteki

Program otwarcia nowego budynku Cricoteki jest już dostępny!

Zapraszamy na zwiedzanie wystaw i do uczestnictwa w programie wydarzeń towarzyszących.

 

Budynek nowej Cricoteki (fot. A. Oprządek)

 

Tworzenie Cricoteki wymaga uświadomienia sobie, że będzie to placówka o charakterze
bezprecedensowym, łącząca w swoim kształcie i funkcji
–  sferę wizualną /ekspozycja, kolekcja, rekonstrukcje sytuacji scenicznych/
–  naukowo – archiwalną /archiwum, czytelnia/
–  dydaktyczną /odczyty, prace studyjne, atelier doświadczalne/
–  pozostawiając równocześnie miejsce na żywe wydarzenia artystyczne.
Tylko w tak zróżnicowanych formach zorganizowanie i udostępnienie CRICOTEKI pozwoli zobrazować, utrwalić i rozpowszechnić wielostronny dorobek artystyczny Tadeusza Kantora (…)

Tadeusz Kantor, Florencja 1980

 

Wyjątkowa architektura nad Wisłą

12 września 2014 roku, w krakowskim Podgórzu otwarta zostanie nowa siedziba Cricoteki. Nowe przestrzenie, zgodnie z założeniami ambitnego projektu architektonicznego, odmienią funkcjonowanie instytucji, pozwalając na przygotowanie i przyjmowanie zakrojonych na szeroką skalę wydarzeń kulturalnych, które dotąd Cricoteka realizowała głównie poza swymi siedzibami. Spełniony zostanie postulat samego Tadeusza Kantora zakładający stworzenie miejsca na żywe wydarzenie artystyczne.

W obecnym momencie swojej ponad trzydziestoletniej historii, Cricoteka staje przed wyjątkową szansą na wielokierunkowy rozwój i usytuowanie instytucji w obszarze kultury, zarówno polskiej jak i światowej. Sens istnienia Cricoteki wynika bezsprzecznie z ogromnej spuścizny, jaką pozostawił jej Tadeusz Kantor i pomimo wielu planów wcielenia jej jako części innych, większych instytucji, od 2006 roku – od kiedy trwa budowa nowej siedziby, oczywistą stała się jej niezależność, zgodna z zamysłem samego twórcy.

Forma budynku stanowi wyraz architektonicznego hołdu składanego artyście, którego sztuka zyskała sobie międzynarodowy rozgłos, a nowoczesny obiekt będzie zarazem twórczą adaptacją dawnej Elektrowni Podgórskiej.

Architektura nowej siedziby ożywi postindustrialną przestrzeń Starego Podgórza, które wraz z położonym po przeciwnej stronie Wisły Kazimierzem oraz przyległymi terenami Zabłocia przyczyni się do rozwoju tej części Krakowa i jego otwarcia na Wisłę. Połączenie nowoczesnej architektury ze starymi budynkami elektrowni jest także punktem wyjścia dla nowatorskiego programu Cricoteki.

Projekt nawiązuje do najlepszych, uznanych przykładów rewitalizacji obiektów poprzemysłowych i ich adaptacji na centra kultury i muzea oraz galerie artystyczne takie jak Tate Modern w Londynie czy CaixaForum w Madrycie.

Sztuka Kantora, osiągając światowy rozgłos, pozostała silnie związaną z Krakowem, Małopolską i Galicją. W twórczości artysty można znaleźć wartości uniwersalne a zaraz silny jest jej rodowód wywodzący się z historii i dziedzictwa kulturowego Polski. Znaczenie dzieła Tadeusza Kantora stawia go pośród najwybitniejszych twórców naszego kraju.

Unikatowa kolekcja

Założona w 1980 roku przez Tadeusza Kantora instytucja, pełniąca równolegle funkcje muzeum, archiwum, galerii i ośrodka badań, posiada unikatowe zbiory związane z osobą artysty. Dysponując tym niepowtarzalnym zbiorem eksponatów oraz zapleczem merytorycznym, w kraju i za granicą Cricoteka organizuje wystawy, sympozja, spektakle, warsztaty, spotkania, wydaje wydawnictwa dedykowane sztuce Tadeusza Kantora. W każdym z elementów realizowanego programu staramy się znaleźć nawiązanie do historii i tradycji istniejącej ponad 30 lat Cricoteki. Ta wszechstronna działalność pokazuje jak wielki wpływ wywiera i jakie zainteresowanie budzi sama postać artysty i jego dokonania. Inspirując się postawą artystyczną Tadeusza Kantora tworzona jest nowa koncepcja programowa Cricoteki na kolejne lata. Wzory czerpane są z doświadczeń podobnych – dedykowanych jednemu artyście – instytucji, ale także z przedsięwzięć prezentujących dorobek Tadeusza Kantora w rozmaitych formach i kontekstach. Punktem odniesienia dla naszych działań pozostają zrealizowane kolejno w 2005 i 2007 roku wystawy Teatr Niemożliwy i Teatr bez teatru. Umieściły one artystę pośród najwybitniejszych reformatorów sztuki i teatru XX wieku, a także zderzyły jego sztukę z działaniami współczesnych artystów. Inne spojrzenie na spuściznę Tadeusza Kantora zaprezentowane zostało podczas konferencji poświęconej marionetkom w Institut International de la Marionette w Charleville-Mézières w 2012 roku. Podkreślała ona rolę Kantora jako artysty kontynuującego poszukiwania Gordona Edwarda Craiga i ich wpływ na współczesny teatr, rozszerzając pola potencjalnych możliwości kreowania multidyscyplinarnego programu Cricoteki.

Tadeusz Kantor i współcześni

Dzięki kilkuletnim przygotowaniom, w nowej siedzibie wyróżnione zostały dwa główne nurty działań: pierwszy – związany z prezentacją twórczości Tadeusza Kantora oraz drugi – ukazujący jej wpływ na współczesną sztukę i teatr. Projekty zapowiadające nową drogę Cricoteki prezentowano już w 2012 i 2013 roku. Działania performatywne, realizowane w ramach projektów Radykalne języki, Muzeum migrująceThe Book LoversKto inspiruje? Tadeusz Kantor! w niekonwencjonalny sposób wchodziły w dialog z twórczością Tadeusza Kantora, starając się w działaniach współczesnych artystów odnaleźć punkty z nią wspólne. Koncepcja projektów w formie serii działań na styku różnych form sztuki, zakładała nowatorskie podejście do reinterpretacji dzieła artysty. Przez kilka ostatnich lat dzięki międzynarodowym projektom, Cricoteka nawiązała współpracę z ponad 100 artystami między innymi z Wielkiej Brytanii, Francji, Danii, Hiszpanii, Holandii, Stanów Zjednoczonych.

Zorganizowanie niestandardowych imprez zapowiadających otwarcie, pozwoliło na zmianę postrzegania Cricoteki przez nową, młodą publiczność, która jest już oswojona z niekonwencjonalną ofertą instytucji.

W nowej siedzibie zaplanowano dwie przestrzenie wystawiennicze usytuowane w spektakularnie zaprojektowanym przęśle budynku, wiszącym nad dawną Elektrownią Podgórską. Punktem wyjścia dla wystawy stałej Tadeusza Kantora prezentowanej w jednej z dwóch przestrzeni wystawienniczych, jest stworzona przez artystę kolekcja Cricoteki. W nowoczesnej aranżacji widz znajdzie się w teatralnej przestrzeni, mając do dyspozycji wiele materiałów znajdujących się w multimediach, będących uzupełnieniem ekspozycji. Prezentacja kolekcji Cricoteki kontynuowana będzie jeszcze w trzech odsłonach. W drugiej przestrzeni wystawienniczej, zobaczymy na otwarcie wystawę czasową Nic dwa razy, która jest pierwszym w Polsce projektem na tak dużą skalę łączącym wystawę oraz działania performance. Już w grudniu w tej samej sali, realizowana będzie ostatnia odsłona projektu The Book Lovers czyli Miłośnicy książek – projekt o powieściach pisanych przez artystów wizualnych, jest próbą podjęcia systematycznych badań nad  tym zjawiskiem.

Wraz z otwarciem nowej siedziby Cricoteki przy ul. Nadwiślańskiej, w Galerii – Pracowni Tadeusza Kantora przy ul. Siennej 7/5 ruszy cykl wystaw prezentujących unikalną kolekcję rysunków Tadeusza Kantora. Rysunki z Kolekcji A nie były dotąd eksponowane w całości w tej przestrzeni. Propozycja wystawy zakłada jak najpełniejsze zaprezentowanie w kilku częściach, Kolekcji A oraz Aneksu Kolekcji A, będących depozytami w Muzeum Narodowym w Krakowie. Ekspozycja rysunków będzie swoistym dopełnieniem kolejnych odsłon wystawy stałej twórczości Tadeusza Kantora w nowej siedzibie.

Nowoczesne metody pracy z widzem

Bogata oferta programowa i edukacyjna kierowana jest do różnych grup odbiorców i wpisuje się w działania w zakresie turystyki kulturowej, stanowiąc unikatową ofertę dla mieszkańców Krakowa oraz turystów. Ambicją Cricoteki jest stworzenie miejsca przyjaznego dla każdej grupy wiekowej, osób niepełnosprawnych, ale także nauczycieli czy szczególnie dla mieszkańców Podgórza. Działania tego typu umożliwią przybliżenie życia i twórczości Kantora, a także uwrażliwią na jego sztukę. Twórczość artysty, która zyskała międzynarodowe uznanie przyciąga do Cricoteki badaczy z całego świata. Nowa siedziba pozwoli na stworzenie tam także nowoczesnego centrum badawczego.

Powstanie nowej instytucji kultury z otwartym placem miejskim umożliwi organizację działań także poza jej murami. Zgodnie z życzeniem Tadeusza Kantora nadal będzie można zwiedzać jego pracownię przy ulicy Siennej, gdzie spędził ostatnie lata życia. Obok pracowni nadal funkcjonować będzie także niewielka galeria, w której kontynuowany będzie dotychczasowy program wystaw, projekcji filmowych, a także programów edukacyjnych. Ważną dla rozwoju pierwszego z głównych nurtów działań nowej Cricoteki będzie także kontynuacja zeszłorocznych warsztatów teatralnych – unikatowych spotkań z aktorami Teatru Cricot 2, które kończą się pokazami publicznymi prac warsztatowych.

Wystawy i inne wydarzenia będą organizowane z wykorzystaniem multimediów, umożliwiając aktywne uczestnictwo zwiedzających. Bogaty program edukacyjny będzie wykorzystywał sprawdzone metody organizowania wykładów czy lekcji muzealnych, ale będzie także oparty na nowoczesnych sposobach pracy z widzem, który będzie mógł spróbować własnych sił w twórczych działaniach.

Nowa Cricoteka, łącząc w sobie elementy muzeum (Muzeum Kantora), galerii (wystawy stałe i czasowe), teatru (spektakle gościnne, produkcja własnych spektakli) oraz kina (prezentacje filmów dokumentalnych oraz zarejestrowanych spektakli), z pewnością pozyska szerokie grono odbiorców i stałych bywalców.

Projekt „Budowa Muzeum Tadeusza Kantora oraz siedziby Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora – CRICOTEKA” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 oraz z budżetu Województwa Małopolskiego.